Satranç, 8×8 = 64 karelik bir tahtada iki oyuncu arasında oynanan, şansın hiç rol oynamadığı bir strateji oyunudur. Her oyuncunun 16 taşı vardır: 1 şah, 1 vezir, 2 kale, 2 fil, 2 at ve 8 piyon. Beyaz taşları alan oyuncu her zaman ilk hamleyi yapar, ardından oyuncular sırayla birer hamle oynar. Bir hamlede yalnızca bir taş oynanır; tek istisna, şah ile kalenin birlikte hareket ettiği rok hamlesidir.

Tahtayı doğru yerleştirmek

Tahta, her iki oyuncunun da sağ alt köşesinde açık renkli (beyaz) bir kare olacak şekilde konur. 'Sağ alt köşe beyaz' kuralını hatırlamak yeterlidir. Dikey sütunlar a'dan h'ye, yatay sıralar beyazın tarafından başlayarak 1'den 8'e numaralanır; böylece her karenin e4, d5 gibi bir adı olur.

Taşların dizilişi

• Kaleler köşelere (a1 ve h1; siyah için a8 ve h8) konur.
• Atlar kalelerin yanına (b1, g1) yerleşir.
• Filler atların yanına (c1, f1) gelir.
• Vezir kendi rengindeki kareye konur: beyaz vezir d1'deki beyaz kareye, siyah vezir d8'deki siyah kareye.
• Şah vezirin yanındaki kalan kareye (e1 / e8) yerleşir.
• Sekiz piyon ikinci sırayı (siyah için yedinci sıra) doldurur.

Oyunun amacı: şah mat

Satrançta amaç rakibin şahını mat etmektir. Şah hiçbir zaman alınmaz; bunun yerine bir taş şaha saldırdığında şah çekilmiş olur ve rakip bu tehdidi hemen gidermek zorundadır. Üç yol vardır: şahı güvenli bir kareye kaçırmak, saldıran taş ile şahın arasına bir taş koymak ya da saldıran taşı almak. Bu üç yoldan hiçbiri mümkün değilse şah mat olmuştur ve oyun biter.

Beraberlikle biten durumlar

• Pat: Sırası gelen oyuncunun hiçbir yasal hamlesi yoktur ama şahı tehdit altında değildir. Önde olan taraf için en acı sonuçtur; çok materyal kazanmışken rakibi pat etmek oyunu beraberliğe çevirir.
• Üç kez tekrar: Aynı pozisyon, aynı oyuncunun hamle sırasıyla üç kez ortaya çıkarsa beraberlik istenebilir.
• 50 hamle kuralı: Son 50 hamlede hiç piyon sürülmemiş ve hiç taş alınmamışsa beraberlik istenebilir.
• Yetersiz materyal: Hiçbir tarafın mat edebilecek materyali yoksa (şah-şah, şah ve fil-şah, şah ve at-şah) oyun berabere biter.
• Anlaşma: Oyuncular karşılıklı olarak beraberliği kabul edebilir.

Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalar

• Veziri çok erken oyuna sokup rakibin gelişirken ona saldırmasına izin vermek.
• Her hamlede rakibin ne tehdit ettiğini kontrol etmeden oynamak.
• Rok yapmayı geciktirip şahı merkezde bırakmak.
• Korumasız taşları tahtada bırakmak (en sık materyal kaybı nedeni).
• Önde iken rakibi pat etmek.

💡 Her hamleden önce kendine üç soru sor: Rakip son hamlesiyle neyi tehdit ediyor? Hangi taşım korumasız? Şah, alma ve tehdit içeren hamlelerim neler? Bu alışkanlık, oynadığın oyunların sonucunu kısa sürede değiştirir.

Sonraki adım

Kuralları öğrendikten sonra en hızlı gelişme yolu düzenli olarak bulmaca çözmek ve gerçek rakiplerle oynamaktır. mytourneys'in Günün Bulmacası sayfasında her gün ücretsiz bir bulmaca çözebilir, turnuva takviminde şehrindeki ya da ülkendeki turnuvaları bulabilirsin. Taşların nasıl hareket ettiğini ayrıntılı öğrenmek için 'Satranç Taşları Nasıl Hareket Eder?' rehberine göz at.