Mat kalıpları, taşların şahı nasıl kıstırdığını gösteren tekrar eden şekillerdir. Usta oyuncular matı hesaplayarak değil, çoğu zaman bu kalıpları tanıyarak görür. Kalıpları ezberlemek, hem bulmacalarda hem de gerçek maçlarda saniyeler içinde kazanan hamleyi bulmanı sağlar.
Arka sıra matı
Rok yapmış ve önündeki piyonları yerinden oynatmamış şah, kendi piyonları yüzünden kaçamaz. Rakip kale ya da vezir arka sıraya gelince mat olur. Korunmak için şahın önüne bir 'kaçış deliği' (örneğin h3 ya da h6 piyon hamlesi) açmak gerekir.
Boğmaca mat
Kendi taşlarıyla çevrili ve hiç hareket edemeyen şaha atla verilen mattır. Klasik örnekte vezir fedası ile rakip kale şahın yanına çekilir, ardından at son darbeyi indirir.
Anastasia, Arap, Boden ve kanca matları
- Anastasia matı: At, şahın kaçış karelerini keserken kale ya da vezir kenar sütununda mat eder.
- Arap matı: Köşedeki şaha at ve kale birlikte mat eder; at kaleyi korur ve kaçış karesini keser.
- Boden matı: Uzun rok yapmış şaha çaprazlama iki filin mat etmesi.
- Kanca matı: Kale, at ve piyonun birlikte şahı kenarda kıstırması.
Oyun sonunda temel matlar
- Şah ve vezirle mat: Vezir, şahı bir 'kutu' içine hapsedip kutuyu küçültür; şah yaklaşınca kenarda mat edilir. Dikkat: vezirle şahı kıstırırken pat yapmamak gerekir.
- İki kaleyle mat (merdiven matı): Kaleler sırayla birer sıra ilerleyerek şahı kenara iter.
- Şah ve kaleyle mat: Kale şahı kenara doğru keser, kendi şahın da destek verir; vezirle mattan daha uzun sürer ama mutlaka öğrenilmelidir.
💡 Kendi şahın için de düşün: rok yaptıktan sonra uygun bir anda bir kaçış deliği açmak (h3/h6), arka sıra matına karşı en basit sigortadır.
mytourneys'in bulmaca antrenöründe bu temalara (arka sıra matı, boğmaca mat, Anastasia, Arap matı ve diğerleri) ait yüzlerce özgün örnek var; temalara göre çalışarak kalıpları hızla öğrenebilirsin.