UKD (Ulusal Kuvvet Derecesi), Türkiye Satranç Federasyonu'nun (TSF) hesapladığı ve Türkiye'deki turnuvalarda geçerli olan kuvvet puanıdır. FIDE ELO'suna benzer bir mantıkla çalışır ama kendi prosedürü vardır: TSF-TK-PRS/05 Ulusal Kuvvet Derecesi Hesaplama Prosedürü ve 2011 revizyonu. Bu yazıda formülü, katsayıları ve bir örneği adım adım anlatıyoruz; sonunda hesabı sizin yerinize otomatik yapan aracı bulacaksınız.

UKD formülü

Yeni UKD = Eski UKD + ΔD. Buradaki değişim ΔD = K × (W − We) ile bulunur: W, turnuvada topladığınız puan; We ise rakiplerinizin UKD'lerine göre sizden beklenen puandır. Beklenen puan her oyun için ayrı ayrı bulunur ve toplanır: aranızdaki UKD farkı ne kadar büyükse, güçlü taraftan beklenen skor o kadar yüksektir (FIDE'nin beklenti tablosuyla aynı tablo kullanılır).

K katsayısı

• 2400 ve üzeri: K = 10
• 2000–2399: K = 15
• 1600–1999: K = 20
• 1300–1599: K = 25
• 1299 ve altı: K = 30

K, bir turnuvanın puanınızı ne kadar oynatacağını belirler: düşük puanlı oyuncuların UKD'si daha hızlı değişir.

Özel kurallar

• 350 sınırı: İki rakip arasındaki fark 350'den fazlaysa fark 350 kabul edilir.
• UKD'siz (ya da UKD'si 1000'in altındaki) rakibe karşı: galibiyette +K/10, yenilgide −K/10, beraberlikte değişim yok. Örneğin K = 25 ise galibiyet +2,5 puan.
• Taban: UKD 1000'in altına düşmez.
• Birinci kuralı: Yarışmanın bireysel birincisinin UKD puanı düşmez; hesap eksi çıksa bile 0 sayılır.
• Yalnızca oyuncu başına en az 60 dakikalık (klasik) turnuvalar UKD'ye işlenir; hızlı ve yıldırım turnuvaların ayrı listeleri vardır.
• UKD'si olmayan oyuncu için turnuvadaki performans puanı (GKD) hesaplanır; en az 3 UKD'li rakiple oynamak gerekir.

Çözümlü örnek

UKD'si 1451 olan bir oyuncu (K = 25) altı tur oynuyor: 1126, 1288, 1361 ve 1177 puanlı rakiplerini yeniyor, 1538'e kaybediyor, 1240 ile berabere kalıyor. Her oyunun beklenen skoru tablodan bulunur: sırasıyla 0,87 · 0,72 · 0,62 · 0,83 · 0,38 · 0,77; toplam We = 4,19. Topladığı puan W = 4,5. Değişim: 25 × (4,5 − 4,19) = +7,75 → yuvarlanınca yeni UKD 1459. Bu örnek federasyonun yayımladığı gerçek hesapla birebir aynıdır.

UKD ne zaman güncellenir?

Turnuva sonuçları hakem tarafından federasyona gönderilir, askı listesinde en az 10 gün bekler ve ardından aylık UKD listesine işlenir. Her ayın 21'inden sonra askıya alınan turnuvalar bir sonraki ayın listesine kalır. Güncel UKD'nizi federasyonun UKD sorgulama sayfasından görebilirsiniz.

UKD hesaplama aracı

mytourneys'in ELO/UKD hesaplama aracına chess-results turnuva linkinizi yapıştırmanız yeterli: rakipler, sonuçlar ve puanlar otomatik okunur, UKD ve FIDE ELO değişiminiz tur tur hesaplanır; sonraki turda kazanırsanız, berabere kalırsanız ya da kaybederseniz ne olacağını da gösterir. Hesap, federasyonun resmi UKD hesaplama sayfasıyla 559 oyunun 559'unda birebir doğrulanmıştır. Linki olmayan turnuvalar için elle giriş de vardır.

💡 UKD'nizi en hızlı yükselten şey, kendinizden güçlü rakiplerle oynamaktır: 350 sınırı sayesinde çok güçlü bir rakibe kaybetmek az puan götürür, yenmek çok puan getirir.